Als je samen met anderen een onderneming begint, maak je meestal afspraken over wie welke rol krijgt en waar je met het bedrijf naartoe wilt. In de loop der jaren kan er echter veel veranderen. Een aandeelhouder wil misschien stoppen of er komt een nieuwe investeerder bij. Ook kan er verschil van mening ontstaan over de koers van het bedrijf. Het is daarom verstandig om belangrijke afspraken al vroeg vast te leggen.
De basis van een goede samenwerking
Een onderneming met meerdere aandeelhouders is ook een samenwerking. Daarbij zijn verwachtingen, rollen en verantwoordelijkheden niet altijd vanzelfsprekend. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een aandeelhouder wil stoppen? Hoe worden belangrijke beslissingen genomen? En welke afspraken gelden voor de verdeling van winst? Het is verstandig om hierover na te denken voordat er daadwerkelijk een meningsverschil ontstaat. Duidelijke afspraken kunnen voorkomen dat belangrijke beslissingen onnodig lang blijven liggen. Bovendien weet iedere aandeelhouder beter waar hij of zij aan toe is.
Aandeelhoudersovereenkomst opstellen
Veel van deze afspraken kunnen worden vastgelegd in een aandeelhoudersovereenkomst. Dit is een overeenkomst tussen de aandeelhouders waarin afspraken kunnen worden gemaakt die niet of niet uitgebreid in de statuten zijn geregeld. Statuten bevatten de formele regels van de vennootschap. Een aandeelhoudersovereenkomst opstellen biedt meer ruimte voor afspraken over de onderlinge samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan de overdracht van aandelen, besluitvorming, concurrentieafspraken en situaties waarin een aandeelhouder overlijdt of arbeidsongeschikt raakt. Voor het opstellen van zo’n overeenkomst is het verstandig om juridisch advies in te schakelen. Welke bepalingen nodig zijn, hangt namelijk ook sterk af van de onderneming en de afspraken tussen de betrokken aandeelhouders.
Juridisch advies bij het maken van afspraken
Juridische zaken worden bij de start van een onderneming soms uitgesteld. Zeker wanneer aandeelhouders elkaar goed kennen en dezelfde plannen hebben, voelt het misschien niet nodig om allerlei mogelijke situaties vooraf te bespreken. Toch kan Juridisch Advies voor Ondernemers juist in deze fase nuttig zijn. Een juridisch adviseur kan helpen om afspraken duidelijk te formuleren en situaties te bespreken waar aandeelhouders zelf nog niet bij hebben stilgestaan. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als later een investeerder instapt? Of als aandeelhouders het niet eens worden over een belangrijke beslissing? Het is verstandig om op voorhand over dit soort situaties afspraken te maken, want dat zorgt voor duidelijkheid op een later moment.
Conflicten voorkomen met duidelijke exit-regelingen
Een belangrijk onderdeel van veel aandeelhoudersovereenkomsten is de exitregeling. Wanneer een aandeelhouder zijn aandelen wil of moet verkopen, is het goed als vooraf duidelijk is hoe dat proces verloopt. Zonder afspraken kunnen bijvoorbeeld discussies ontstaan over de waardering van aandelen of de termijn van een overdracht. Ook kunnen afspraken worden gemaakt over tag along- en drag along-regelingen. Een tag along-regeling kan minderheidsaandeelhouders onder bepaalde voorwaarden de mogelijkheid geven mee te verkopen wanneer een andere aandeelhouder zijn belang verkoopt. Een drag along-regeling kan er juist voor zorgen dat andere aandeelhouders onder afgesproken voorwaarden moeten meewerken aan een verkoop.
Vergeet de afspraken niet opnieuw te bekijken
Een aandeelhoudersovereenkomst wordt vaak opgesteld bij de start van een samenwerking en verdwijnt daarna in de administratie. Toch kan er in een paar jaar veel veranderen. Er komen bijvoorbeeld nieuwe aandeelhouders bij of de onderneming groeit. Het is daarom verstandig om de gemaakte afspraken af en toe opnieuw te bekijken, zeker wanneer er binnen de onderneming belangrijke veranderingen plaatsvinden. Zo kun je controleren of de overeenkomst nog aansluit bij de huidige situatie en voorkom je dat verouderde afspraken pas aan het licht komen wanneer ze daadwerkelijk nodig zijn.